Buitenlandse studenten leren bijen kweken in België

Stijfjes naast elkaar. Stilletjes, sommigen met opgetrokken schouders. Monotoon stellen ze zich om de beurt voor. De ene wil gaan lesgeven. De andere wil zich verder specialiseren in onderzoek. Het is hun tweede dag in België, aan de Universiteit Gent. Voor de meesten van deze studenten met een beurs van VLIR-UOS (Vlaamse Interuniversitaire Raad – Universitaire Ontwikkelingssamenwerking)  is het hun eerste stap in Europa. Ik droom wat weg, een paar uren terug in de tijd, toen ik afscheid nam van een andere groep uitbundigere studenten, ook van de Universiteit Gent. Deze studenten hadden net een volledige training Beekeeping for Poverty Alleviation van vier maanden achter de rug.

In samenwerking met het laboratorium voor Zoöfysiologie leerden de beursstudenten van de Gentse bijenprofessor Frans Jacobs hoe ze bijen moeten kweken en honing produceren. Samen met deze enthousiaste groep imkers dartelde ik twee dagen door een loeiheet Parijs. Ik was mee op stap tijdens hun afscheidsweekend. Onder de Eiffeltoren kreeg ik vele verhalen en toekomstdromen te horen over alles wat met bijen, het zuiden en kennis doorgeven te maken heeft.

Christian‘Deze training is zoveel meer dan leren hoe we een bijenkolonie moeten opstarten en honing kunnen oogsten’, zegt Tabifor Christian Phuebong uit Kameroen (36 jaar). ‘We krijgen ook mee hoe we een commerciële zaak kunnen opbouwen en de lessen zijn heel interactief. Dat was nieuw voor mij.’ Volgens professor Jacobs kunnen tien kasten voor een jaarinkomen zorgen voor een arbeider in een ontwikkelingsland. Zodra men meer honing produceert dan men voor zichzelf nodig heeft, kan men beginnen verkopen. Zo komt de lokale economie op gang.

De honing van de toekomst

De ondernemingsgezinde Namonje Sharon uit Zambia (31 jaar) had al heel concrete plannen in haar hoofd tijdens het afscheidsweekend: bijen introduceren in de koffiefabriek in de buurt van haar huis en de productie opmeten voor en na de komst van de bijen.
Kashumba Faustine Mulokozi uit Tanzania (40 jaar) had het plan boeren rond zich te verzamelen die zich op kleine schaal met bijen bezig hielden. ‘Als ik hen kan doen samenwerken, kunnen we honing op grotere schaal verkopen. Ook wil ik graag meer vrouwen in de zaak betrekken. Imker zijn is geen hele zware job. Vrouwen kunnen dit soort werk zeker aan. En het zorgt ook voor een stabiel en goed inkomen.’ Maar buiten dit project droomde Kashumba ervan om meer partnerschappen aan te gaan op globaal niveau. ‘Om te kunnen overleven in deze wereld moeten we leren samenwerken als broers en zussen. Ik wil dus eigenlijk een project opzetten dat niet alleen met honing bezig is, maar dat ook menswaardig samenwerken promoot.’

Wetenschappelijk medewerkster Inge Roman begeleidde deze groep studenten tijdens hun training aan de Universiteit Gent. Op mijn vraag of er zich moeilijkheden hadden voorgedaan tijdens de voorbije vier maanden, antwoordde ze dat interculturele communicatie wel eens kan mislopen. En hoe moeilijk een conflictsituatie ook is, blijven praten met elkaar is haar raad. Bij misverstanden aanhoorde ze steeds alle betrokken partijen. Niet evident, als je weet dat deze studenten volwassen mensen zijn met hun eigen opvattingen en verschillende culturele achtergronden. Maar de meeste van deze imkers zaten boordevol goede wil en dit was een belangrijke voorwaarde om het evenwicht in de groep te kunnen bewaren.

Bijen in Gaza
Gent-2

VLIR-UOS zorgde voor full costbeurzen om deze beursstudenten de training te laten volgen aan de Universiteit Gent.

Abuzubaida Mohammed uit Gaza gaf toe het moeilijk te hebben gehad tijdens zijn verblijf in Gent. Hij wou de training bijna opgeven, maar dankzij Inge en zijn medestudenten is hij toch overtuigd geraakt van de meerwaarde van het programma. ‘Een mens verandert niet gemakkelijk. Dat geef ik grif toe. Maar de ervaring die ik door deze vorming heb opgedaan, heeft me zeker erg beïnvloed. Het is mijn plicht de kennis die ik heb opgedaan in België door te geven aan mijn naasten en collega’s. In Gaza kan dit een groot verschil uitmaken.’

Hoopvolle imkers

Het enthousiasme bij deze zuiderlingen om projecten in eigen land op te starten, gaf hoop. Maar eens terug thuis zal de meerderheid van deze imkers geconfronteerd worden met een gebrek aan middelen en infrastructuur. Daarom is het belangrijk voor hen om aan fondsen te geraken. En om beleidsmakers ervan te overtuigen dat bijen zoveel meer zijn dan insecten.

De wens om elkaar terug te zien na enkele jaren imkeren, was groot tijdens het weekend. Nu nog het geld vinden om zo een bijeenkomst te organiseren. Maar het verlangen naar thuis was ook erg aanwezig. Vier maanden was het geleden dat deze trainees hun partner of kinderen hadden gezien. ‘Gemengde gevoelens’ was daarom het unanieme antwoord op mijn vraag hoe ze zich voelden op dit afscheidsweekend.
Maar ze namen hun vlucht richting het zuiden vol nieuwe ideeën en plannen terug. Deze kruisbestuiving tussen verschillende kennis en kunde van Noord en Zuid kan de mensen en bijen alleen maar goed doen.

Tekst & Foto’s: Karolien Vrints

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *