De macht van een paspoort 

Hoe machtig is jouw reispas? De website passportindex.org klasseert reispassen op basis van hoeveel landen een reiziger kan bezoeken zonder visum of er een visum kan gekocht worden bij aankomst. Een heleboel Europese landen sieren de top tien en dat maakt hun erg gegeerd bij inwoners van landen die onderaan de klassering bengelen. Maar een nationaliteit en een paspoort hebben, wordt vaak als vanzelfsprekend beschouwd terwijl het dat zeker niet is.

Stel je voor dat er een papieren document bestaat dat je toegang geeft tot meer dan 140 landen. Er is geen sprake meer van maanden vooraf je reis te plannen. Geen dure, langzame procedures die je moet doorlopen om een visum aan te vragen. Je koopt simpelweg een ticket voor je favoriete vervoersmiddel en je reist naar je bestemming. De wereld ligt aan je voeten.

De kans is groot dat je dit magisch document al bezit. Als inwoner van België heb je namelijk het zesde meest machtige paspoort ter wereld, volgens passportindex.org. Een paspoort is een document dat officieel bevestigt dat je inwoner bent van een bepaald land en wordt wereldwijd erkend.

Ontwikkelde landen met sterke economieën in de top tien

De website is ontwikkeld door het adviesbedrijf Arton Capital dat gespecialiseerd is in mensen  helpen om een dubbele nationaliteit te verwerven. Mensen willen een tweede paspoort om verschillende redenen: ze willen de mogelijkheid om te reizen zonder visum of om in een ander land te studeren of te gaan wonen.

De klassering toont welke paspoorten het meeste mobiliteit geven op basis van het aantal landen dat zonder visum bezocht kan worden en of er bij aankomst één gekocht kan worden. Ontwikkelde landen met sterke economieën bekleden topposities. Zo kunnen inwoners van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk 147 landen bezoeken. Frankrijk, Duitsland en Zuid-Korea hebben dan weer toegang tot 145 landen. De meerderheid van de landen in de top tien komen uit de Europese Unie.

Onderaan de lijst zijn er vijf landen die slechts achtentwintig landen kunnen bezoeken: Salomonseilanden, Sao Tomé en Principe, Zuid-Sudan, Palestina en Myanmar. “95% van de klanten van Arton Capital komen uit landen die onderaan laag geklasseerd zijn”, zegt Armand Arton directeur van Arton Capital in een interview met de krant The National in april 2015.

Het rapport A Shrinking World gepubliceerd door Arton Capital en Wealth-X van 2014 zegt dat 60% van de aanvragen voor dubbele nationaliteit van miljardairs uit het Midden-Oosten komen. Dat komt door de politieke instabiliteit in de regio. Het artikel van de krant The National beschrijft het voorbeeld van een Jordaanse familie die recent een tweede paspoort van de Dominicaanse Republiek heeft aangekocht om de onrust te ontvluchten. Met de Jordaanse nationaliteit zouden ze zich drie maanden op voorhand moeten aanmelden om een Brits visum te verkrijgen.

Met hun Dominicaans paspoort kunnen ze zonder visum naar Groot-Brittannië reizen. Caribische landen hebben de meest flexibele investeringsprogramma’s in ruil voor burgerschap, wat blijkt uit een artikel van Global Citizenship magazine van november 2014. De eilanden hebben te weinig grondstoffen en arbeidskrachten om op de wereldmarkt te concurreren, dus trekken ze op deze manier kapitaal en investeringen aan. De industrie van dubbele nationaliteiten is een miljardenindustrie.

Bedrijven zoals Arton Capital helpen mensen om een investeringsprogramma in een land op te stellen. Maar de kosten lopen hoog op. Om burger te worden van de Dominicaanse Republiek moet er minstens 100 000 Amerikaanse dollar geïnvesteerd worden of vastgoed gekocht worden van minstens 200 000 dollar. De vrijheid van beweging is niet goedkoop.

Paspoorten verkopen is lucratieve onderneming voor landen

Wanneer reizigers zich zonder visum tussen landen kunnen verplaatsen, duidt dat op goede internationale relaties tussen staten. Burgers krijgen de kans om vlot landen te bezoeken. Maar zonder goede diplomatieke relaties kan een land een reiziger het zeer moeilijk maken. Er kan gevraagd worden om informatie te delen over zijn aankomst- en vertrekdatum, zijn verleden en zelfs mogelijk om een uitnodigingsbrief.

Daarnaast lopen in dat geval de kosten voor een visum vaak hoog op. Om die redenen is het belangrijk voor reizigers om te beschikken over een nationaliteit van een land waar de meeste landen een positieve relatie met hebben. Landen met goede internationale relaties hebben ontdekt dat paspoorten verkopen een lucratieve onderneming is en drijven de prijzen op. In Australië bijvoorbeeld kan een buitenlander op een jaar tijd een verblijfsvergunning krijgen, maar dan moet hij dertien miljoen Amerikaanse dollar investeren in het land. Het investeringsprogramma van Canada voor immigranten laat enkel investeerders toe die een nettowaarde hebben van 1,6 miljoen Canadese dollar en moeten minstens 800 000 dollar investeren om een verblijfsvergunning te verkrijgen, schrijft Wealth-X News.

Een nationaliteit is niet vanzelfsprekend

Inwoner worden van een bepaald land is dus een kostelijke onderneming en vaak enkel weggelegd voor rijke families en zakenmannen. Maar om een andere nationaliteit aan te vragen, moet je al in de eerste plaats in het bezit zijn van één. Veel mensen beseffen niet dat een nationaliteit hebben niet vanzelfsprekend is.

Meer dan tien miljoen mensen wereldwijd hebben geen nationaliteit volgens de United Nations Refugee Agency. Deze mensen hebben enorme moeilijkheden om een identiteitskaart te bemachtigen, te reizen met een vliegtuig, zich te laten inschrijven in een universiteit of een bankrekening te openen.

Er zijn voornamelijk twee oorzaken waardoor mensen staatloos kunnen worden. Enerzijds door de gebrekkige wetgeving van landen. Elke natie heeft wetten die zeggen onder welke omstandigheden een persoon een nationaliteit kan krijgen of verliezen. Meestal krijgt iemand van rechtswegen een nationaliteit bij geboorte op een bepaald grondgebied. Maar als de wet zegt dat de nationaliteit enkel overgedragen kan worden van ouder op kind, dan blijven vondelingen vaak achter zonder nationaliteit. Een andere oorzaak is wanneer nieuwe staten ontstaan of wanneer grenzen hertekend worden. In deze gevallen kunnen minderheidsgroepen achterblijven zonder nationaliteit.

De vrijheid om te reizen is een universeel mensenrecht. Maar het maakt wel degelijk iets uit waar je wieg heeft gestaan. Waar je geboren bent, bepaalt hoe machtig je paspoort is en of je überhaupt een nationaliteit hebt. Wie had ooit kunnen denken dat dat kleine rode boekje zo machtig is.

© 2015 – Verrekijkers Magazine – Isabelle Gheldolf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *