Kamal Kharmach doet mensen lachen om de wereld te verbeteren

Kamal Kharmach speelt de zalen plat in Vlaanderen. Hij kaart maatschappelijke problemen aan in zijn stand-upcomedyacts. Op die manier probeert hij de onrechtvaardigheid in de Belgische samenleving aan te pakken. Van een gebrek aan ambitie kun je hem niet beschuldigen: “Niemand kan me van een podium wegrukken, desnoods richt ik het zelf op.”

Ik ontmoet Kamal Kharmach (24) in het Zuiderpershuis in Antwerpen. Het ruime gebouw ligt er ‘s avonds verlaten bij. Achterin de galerij vinden wij Kamals kantoor. Kamal Kharmach is een bezige bij. Tot voor kort was hij directeur van het Vlaams-Marokkaans culturenhuis Daarkom. Nu focust hij zich op zijn comedycarrière. “Ik heb net een filmopname achter de rug van de nieuwe film van Nic Balthazar Say Something Funny die volgend jaar in de zalen komt. Daarnaast neem ik deel aan de TV-quiz De Slimste Mens Ter Wereld. Ik bereid ook een theaterstuk voor, gericht op niet-Nederlandstalige nieuwkomers,” zegt Kharmach.

Betaald om mening te delen
Maar het is zijn controversiële comedy waarmee Kamal zich op de kaart heeft gezet. In 2014 bereikte hij de finale van Humo’s Comedy Cup. De Standaard schreef toen dat hij de enige was die de ‘politiek-maatschappelijke toer durfde op te gaan’. “Sinds mijn vijftiende doe ik jeugdwerk en sociaal werk. Ik heb vaders in armoede begeleid. Ik zag kinderen die cognitief de universiteit aankunnen, maar door o.a. taalbarrières er niet geraken. Zoveel talent zou niet verspild mogen worden.” Eerst probeerde Kharmach zijn maatschappijkritisch ei kwijt te raken in opiniestukken die gepubliceerd werden door het jongerenpersagentschap Stampmedia. Al gauw merkte hij dat comedy een betere manier is om problemen zoals de negatieve beeldvorming van Marokkaanse Belgen aan te pakken. “Als je opiniestukken schrijft, spreek je alleen mensen aan die uitgesproken voor of tegen je mening zijn, maar de grote grijze massa bereik je zo niet. Sinds ik comedy doe, treed ik in heel Vlaanderen op en betalen mensen om mijn mening te horen op voorwaarde dat ze grappig is.”

Kamal Kharmach Foto: Alexey Shlyk

Kamal Kharmach Foto: Alexey Shlyk

Komedie steekt harder
Voor de komiek is zijn stiel de uitgelezen manier om gevoelige problemen aan te kaarten. ”Desiderius Erasmus was een renaissanceschrijver die Lof Der Zotheid heeft geschreven. Hij leefde in een heel corrupte tijd. Het was toen niet evident om kritiek te uiten. Erasmus trok zijn commentaar in het absurde, zodat hij niet meer serieus werd genomen door de machthebbers. Uiteindelijk is hij de enige die kritiek heeft gegeven op dat corrupte systeem.” Dit fenomeen ziet Kamal ook in The Daily Show. “Door grappen te maken, wordt kritiek niet altijd als een grote bedreiging beschouwd. Maar vanuit die underdogpositie kunnen ze harder steken. De beste comedy is voor mij dat je de boodschap pas beseft na afloop van het programma. Dan begin je er echt over na te denken.” Toch beschouwt Kamal zich niet als een activist. “Ik ben een comedian die vertelt wat mij dwarszit. Echte activisten gaan door weer en wind. Ik speel een kleine rol in een groter geheel van politiek en journalistiek. Voor mij is het verschil tussen comedians en journalisten dat die laatste gebonden zijn aan een keurslijf. Ze moeten objectief zijn en mogen niet zomaar alles zeggen of schrijven. Als maatschappijkritische comedian kan ik commentaar geven op de samenleving. Omdat de kritiek grappig is, kunnen mensen het relativeren en beter verteren.”

Hoe groter de les, hoe grappiger
De negatieve beeldvorming waar de Belgische Marokkanen mee kampen, ligt Kamal nauw aan het hart. “Veel mensen hebben nog nooit een Marokkaan op tv gezien zonder een negatieve context.” Hij gelooft dat wanneer er meer mensen uit de Belgische-Marokkaanse gemeenschap op tv komen met hun passie, de positieve beeldvorming zal volgen. “Adil El Arbi is een goed voorbeeld. Ik hoop dat het referentiekader van het gros van de Belgen verandert door hem op tv te zien. Wanneer ze een Marokkaan tegenkomen op straat zullen ze misschien niet meteen aan die bevolkingsgroep in een negatief daglicht denken, maar aan Adil als toffe gast in de Slimste Mens. Voor mij is bijvoorbeeld de Nederlandse rapper Ali B daarin geslaagd met zijn optreden tijdens de troonwisseling in 2013. Een Marokkaanse rapper die optreedt tijdens het grootste Nederlandse feest. Dat is prachtig. Het wordt hoog tijd dat dit de norm wordt in België.” Kamal wil bijdragen aan de positieve beeldvorming van de bevolkingsgroep. Het is een grote verantwoordelijkheid die de komiek aan zichzelf opdraagt, want dat betekent dat hij niet zo maar alles kan doen en laten. “Soms denk ik dat wij de eerste generatie zijn die een pad moeten vereffenen, zodat de mensen na ons gewoon hun ding kunnen doen. Ik ben bereid om die verantwoordelijkheid op mij te nemen. Hoe groter je les is, hoe grappiger je moet zijn. Dat is als komiek je ruilmiddel met het publiek.”

Het brengen van deze thema’s is voor Kamal een manier om zaken voor zichzelf en anderen te verwerken. “Ik heb altijd overgewicht gehad. Vorig jaar in oktober heb ik een maagverkleining laten doen. Persoonlijk heb ik meer onzekerheid ervaren vanuit mijn obesitas dan mijn etnische achtergrond. Sommige zeggen dat je van dik naar dun gaat, maar ik ben van dik naar Marokkaan gegaan,” grapt Kamal. “Nu kan ik beter over mijn emoties en mijn verleden praten, omdat ik platform heb om het te brengen. Door zulke zaken naar mij toe te trekken, hoop ik dat andere mensen die dingen juist kunnen loslaten.”

Kamal is ervan overtuigd dat een grote rol voor hem is weggelegd: “Ik werk heel hard om op een dag de persoon te zijn waarvan jonge mensen, los van kleur, kunnen zeggen dat ze trots op zijn. Als je van twee kanten zaken kan relativeren, kom je sneller bij elkaar. Ik hoop dat ik daartoe kan bijdragen.” Op dit moment is Kamal in een stroomversnelling terecht gekomen. Hij wordt aangekondigd als BV in wording. “Ik wil niet beroemd worden, maar wel bekend. Het enige waar ik vat op heb, is of ik hard werk. Comedy is sport. Je moet heel hard trainen om ergens te komen waar je iets kan betekenen.” Kamal wordt ook benaderd voor een heleboel verschillende projecten, maar laat zich niet afleiden. “Comedy blijft mijn paradepaardje. Niemand kan me van een podium wegrukken. Desnoods richt ik het zelf op.”

 

Door Isabelle Gheldolf

Foto: Alexey Shlyk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *