Jaarrapport Amnesty International: “tekenen van hoop schrijven we toe aan het middenveld”

Amnesty International publiceert vandaag een nieuw jaarrapport over de schendingen van mensenrechten van het afgelopen jaar. De organisatie concludeert dat in 2015 de mensenrechten zelf gevaar lopen. De tekenen van hoop schrijft Amnesty International toe aan het werk van activisten en middenveld. Karen Moeskop, directeur van Amnesty International Vlaanderen, licht toe.

Is de mensenrechtensituatie in 2015 erop vooruit gegaan in vergelijking met 2014?

“Dat is moeilijk te zeggen. Elke regio is een mix van positieve en negatieve veranderingen. Amnesty International rangschikt niet want wij vinden elke mensenrechtenschending één te veel. Wat opvalt is dat rechten en vrijheden in gevaar zijn. Overheden schenden schaamteloos het internationaal recht en stellen mensenrechtenprincipes in vraag. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties probeerde op verschillende momenten de toestand in Syrië aan te pakken. Het is schandalig. Landen met vetorecht blokkeren moedwillig pogingen om gruweldaden te voorkomen. Instellingen zoals het vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties ontvangen minder financiering. Hun budget ligt 10% lager dan voordien. De opzettelijke verwaarlozing en ondermijning van die instituties zijn zaken om bezorgd over te zijn.”

Uit het rapport blijkt dat Europa, die altijd een lans breekt voor mensenrechten, ze dit jaar openlijk schendt. 

“Het was een slecht jaar voor de mensenrechten in de Europese Unie. De vluchtelingencrisis domineerde 2015. Miljoenen mensen kwamen aan op de Europese kusten. 4000 mensen verdronken. De EU beschermde grenzen in plaats van mensenlevens. De Mare Nostrum-operatie redde het leven van 150 000 mensen, maar de EU vervangde die operatie door Frontex. Die focust op grenzenbewaking. Europese leiders, zoals de Hongaarse president Viktor Orbán, hanteren een anti-mensenrechten retoriek. Dat is niet ok.”

Vluchtelingen Hongarije

Vluchtelingen in Hongarije. Bron: Amnesty International

Welke oplossingen stelt Amnesty International voor?

“Europa moet het recht van mensen om asiel aan te vragen zonder discriminatie respecteren. Dat is een fundamenteel mensenrecht. De grote uitdaging is het aantal mensen die momenteel op de vlucht zijn. Door veilige routes te organiseren kan Europa de situatie beter aanpakken. Op die manier vermindert de druk op de aankomstlanden. Ook moet er meer steun vrijgemaakt worden voor landen die vluchtelingen opvangen zoals Turkije.”

Maar Amnesty Internation bracht eerder al aan het licht dat Turkije zelf mensenrechten schendt?

“Dat klopt. Turkije schendt de rechten van de eigen bevolking, asielzoekers en vluchtelingen. De EU knijpt een oogje toe omwille van strategische belangen.”

Mensen voelen zich vaak machteloos als het gaat over deze grote problemen. Denk je dat mensen zichzelf onderschatten over hoeveel druk ze kunnen uitoefenen op overheden?

“De tekenen van hoop die we vorig jaar hebben kunnen noteren, zijn het resultaat van de acties van sociale bewegingen en mensenrechtenactivisten. Dat is heel belangrijk om mee te geven. Er zijn activisten en gewetensgevangen vrijgelaten geweest. Vier landen schafte de doodstraf af. In Columbia vonden er vredesbesprekingen plaats tussen het regeringsleger en FARC. Er zijn zeker tekenen van hoop. Het is belangrijk dat overheden het middenveld beschermen en in alle vrijheid haar werk laat doen. De Verenigde Naties legden bijvoorbeeld een resolutie op tafel om de rechten van mensrechtenverdedigers te beschermen.”

De aanpak van de vluchtelingencrisis door de EU en nationale overheden laat te wensen over. Veel burgers nemen het heft in eigen handen en gaan vluchteling op eigen houtje helpen in bijvoorbeeld Duinkerke. Is dit wenselijk?

“Omdat de overheid haar verantwoordelijkheid niet opneemt tijdens de vluchtelingencrisis, zijn de inspanningen van organisaties en vrijwilligers van immens belang. 2015 is het jaar dat mensen niet meer onverschillig blijven. Ondanks verschrikkelijke reacties, is er een solidariteit ontstaan waar we fier op kunnen zijn”

Het volledige jaarrapport van Amnesty International kan je hier terugvinden.

Door Isabelle Gheldolf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *