Israël/Palestina: een eindeloos conflict?

Naar jaarlijkse gewoonte trok UA-professor Ludo Abicht tijdens de paasvakantie met een aantal van zijn studenten naar Israël en Palestina om een beter inzicht te krijgen in de regionale problematiek. Op het programma stonden o.a. afspraken met activisten, gelovigen, intellectuelen en Palestijnse studenten. Deze interessante ontmoetingen bezorgden ons een ontnuchtering van jewelste: de Israëlische overheid blijkt een apartheidspolitiek te voeren en een vredesakkoord lijkt verder weg dan ooit tevoren.

Door Gilles Van Hecke

Het grondgebied doorheen de geschiedenis

Het grondgebied doorheen de geschiedenis

Wat houdt de problematiek juist in?

Vooraleer dieper in te gaan op de actuele problemen, lijkt het verstandig om een beknopte geschiedenis van het conflict weer te geven. In 1897 werd het eerste zionistische congres georganiseerd onder leiding van Theodor Herzl. Op dit congres kwam men tot de conclusie dat het jodendom met uitsterven bedreigd werd en dat het daarom noodzakelijk was om een joodse staat op te richten. De conclusie van het zionistische congres stelde dat deze joodse staat gesticht zou moeten worden op het grondgebied van het huidige Palestina. Het oorspronkelijke doel was om massaal land op te kopen in Palestina zodat men op lange termijn een eigen territorium zou hebben. Maar de Holocaust bracht alles in een stroomversnelling: de Verenigde Naties (VN) besliste dat de joodse gemeenschap na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog recht had op een eigen staat. Daarom ontwierp de VN in 1947 een verdelingsplan waarbij men iets meer dan de helft van het Palestijnse grondgebied toekende aan de joodse gemeenschap om er de staat Israël te stichten.

Deze verdeling hield de facto stand tot 1967. In dat jaar besliste Israël om een verrassingsaanval uit te voeren op het Egyptische leger. Hierdoor ontstond de Zesdaagse Oorlog waarin Israël erin slaagde om haar feitelijke macht in de regio uit te breiden. Dit werd gerealiseerd door het bezetten van het Palestijnse territorium hoewel dit in strijd is met het verdelingsplan van de VN uit 1947. Deze illegale bezetting van de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever is vandaag trouwens nog steeds aan de gang.

Tot slot is er ook nog de problematiek van de nederzettingen. Zoals u op de kaart uiterst rechts kan zien, vindt er een versnippering van het Palestijnse grondgebied plaats. De oorzaak hiervan zijn de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Met de steun van Israël worden er kleine joodse kolonies gesticht op het territorium van Palestina. Op die manier trekt men het Palestijnse grondgebied zodanig uit elkaar dat er op lange termijn geen sprake meer kan zijn van een volwaardige Palestijnse staat. Hiermee hoopt Israël haar eigen grondgebied te verruimen door deze gebieden in de Israëlische staat te incorporeren.

Kritische bedenkingen bij de bezetting

Zoals u in de geschiedkundige inleiding kon vaststellen, is er tot op heden nog steeds een militaire bezetting aan de gang. De Westelijke Jordaanoever, dewelke toebehoort aan Palestina, wordt nog steeds gedomineerd door het Israëlische leger. Na de Zesdaagse Oorlog van 1967 werd het door de Israëlische staat als juist geacht om het Palestijnse grondgebied op permanente wijze te bezetten. Op die manier zou men immers de veiligheid van het Israëlische volk kunnen garanderen.

Israëlische militairen in Hebron

Israëlische militairen in Hebron

Er valt iets te zeggen voor het veiligheidsargument van Israël. Het Palestijnse volk had na het beruchte verdelingsplan uit 1947 besloten om zich met alle middelen te verzetten. De Palestijnen vormden inderdaad een bedreiging voor de nieuw gecreëerde staat. De oorlogen van 1967 en 1973 kunnen dat alleen maar bevestigen. Naast de oorlogen werden ook verschillende aanslagen gepleegd op Israëlische burgers, maar dit geldt ook in de omgekeerde richting.

Dit jaar viert de Israëlische bezetting in de Westelijke Jordaanoever haar bedenkelijke 50ste verjaardag. Men kan zich hier enkele vragen bij stellen. Bijvoorbeeld, beschikte de Israëlische staat in die vijftig jaar niet over genoeg tijd om haar veiligheid op een minder indringende wijze te bewerkstelligen? Daarnaast kan men zich ook afvragen of de militaire bezetting, als een middel om de nationale veiligheid te garanderen, wel effectief en efficiënt is. Wat de effectiviteit betreft is het zo dat er nog steeds succesvolle aanslagen hebben plaatsgevonden op Israëlische burgers/soldaten waardoor er heel lang een vrij hoge onveiligheid heeft geheerst. De militaire bezetting lijkt op het eerste gezicht ook niet erg efficiënt. Zo is er bijvoorbeeld in Hebron (een Palestijnse stad) een troepenmacht van 1800 Israëlische soldaten permanent aanwezig om 600 Israëlische kolonisten te beschermen. Dit kost de staat uiteraard handenvol geld.

Het leven in de bezette gebieden

Het leven onder de bezetting valt absoluut niet mee voor de Palestijnen. Ze zijn vaak het slachtoffer van pesterijen en grove mensenrechtenschendingen. Dit werd o.a. reeds herhaaldelijk vastgesteld in officiële rapporten van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het beleid van Israël met betrekking tot de bezette gebieden is erop gericht om het leven van de Palestijnen zo moeilijk mogelijk te maken. Er is sprake van een langetermijnstrategie waarbij de Israëliërs hopen dat alle Palestijnen langzaam maar zeker hun land verlaten zodat de Israëlische staat deze gebieden kan veroveren. Alles duidt erop dat de Israëlische regering het land volledig wil zuiveren van Palestijnen, hetgeen in Palestina aangeduid wordt met de term ‘ethnic cleansing’ oftewel etnische zuivering.

De Israëlische staat gebruikt allerlei manieren om deze doelstelling te realiseren. De mogelijkheid tot doorzoeking van huizen wordt bijvoorbeeld geregeld misbruikt om nachtelijke raids te houden bij Palestijnse gezinnen. Het leger valt dan plotsklaps de woning binnen en maakt elk gezinslid wakker, ook de jongste kinderen. Deze acties vinden volgens de Israëlische autoriteiten plaats in het kader van de nationale veiligheid. Wanneer een Palestijn hiertegen durft te protesteren, krijgt hij of zij vaak rake klappen, zo getuigden verschillende studenten. Indien men niet ophoudt met protesteren tegen de nachtelijke inval wordt men opgepakt en riskeert men een administratieve opsluiting in de gevangenis. Zo’n administratieve opsluiting duurt in principe maximaal zes maanden, maar kan telkens hernieuwd worden waardoor ze in de realiteit zo lang kan duren als men wenst. De administratieve opsluiting is gebaseerd op een geheim dossier waarbij de verdachte geen inzagerecht heeft. De enige informatie die men krijgt is dat de gearresteerde een gevaar vormt voor de nationale veiligheid, wat vaak een drogreden is. Het lijkt slechts één van de zovele instrumenten te zijn om Palestijnen het leven zo moeilijk mogelijk te maken.

Een ijzeren hek wordt gebouwd om een joodse nederzetting te beschermen. De grond achter het hek behoort toe aan Palestijnen, maar zij verliezen hun land als gevolg van de nederzettingenpolitiek.

Een ijzeren hek wordt gebouwd om een joodse nederzetting te beschermen. De grond achter het hek behoort toe aan Palestijnen, maar zij verliezen hun land als gevolg van de nederzettingenpolitiek.

Een andere manier waarop de Israëlische staat probeert om de Palestijnen te verdrijven is door het afnemen van hun landeigendommen. In Israël werd destijds de ‘non-use law’ aangenomen. Deze wet bepaalt dat een stuk land eigendom wordt van het Jewish National Fund wanneer het voor drie opeenvolgende jaren niet bewerkt is. Zolang men zijn land bewerkt, is er dus geen probleem. Hier knelt echter het schoentje. Israël heeft doorheen het Palestijnse grondgebied verschillende ‘checkpoints’ opgericht. Dit zijn controleposten waarbij Israëlische militairen de Palestijnse voertuigen controleren en al dan niet toestemming geven om verder te reizen. Dit is uiteraard vreselijk irritant voor mensen die bijvoorbeeld over een stuk land beschikken dat voorbij een ‘checkpoint’ ligt. Deze Palestijnse landeigenaars moeten zich namelijk elke dag laten controleren door jonge, Israëlische soldaten en weten nooit van tevoren of ze al dan niet verder mogen reizen. Soms maken de soldaten immers effectief gebruik van hun bevoegdheid om Palestijnen tegen te houden. Op die manier hoopt men Palestijnse landeigenaars te ontmoedigen om hun verder gelegen land nog te bewerken. Indien het slechts om een klein perceel gaat, zullen de Palestijnen dit stuk land niet meer willen bewerken en aldus zal de eigendomstitel na drie jaar overgaan op het Jewish National Fund.

Slechts één van de zovele checkpoints in Palestina

Slechts één van de zovele checkpoints in Palestina

 

De Muur en de nederzettingenpolitiek

In 2002 besliste Israël om een scheidingsmuur te bouwen op de Westelijke Jordaanoever. De Muur werd opgetrokken om de Israëlische burgers te beschermen tegen potentiële Palestijnse zelfmoordaanslagen. In de toenmalige omstandigheden, rekening houdend met het hoge aantal aanslagen langs beide kanten van het conflict, lijkt deze drastische maatregel gerechtvaardigd. Helaas is de nationale veiligheid niet de werkelijke drijfveer achter deze beslissing van de Israëlische autoriteiten.

De Muur

De Muur

Verschillende experts, zoals Michel Warschawski en Ludo Abicht, zijn het erover eens dat deze scheidingsmuur dient om het conflict in stand te houden. Dankzij de creatie van de Muur is het gemakkelijker voor beide kampen om een externe vijand te creëren. Langs beide kanten van de muur geldt dat men aan de andere kant van de Muur met vijanden te maken heeft. Toen we bijvoorbeeld aan de Universiteit van Bethlehem aan Palestijnse studenten vroegen of ze Israëlische vrienden hadden, was het antwoord resoluut ‘neen’. Dit is een fundamenteel probleem indien men tot een oplossing voor het conflict wenst te komen. Vroeger kwamen de jongere generaties nog af en toe met elkaar in contact. Dit is vandaag niet langer het geval. Er wordt geen moeite meer gedaan om de andere kant te begrijpen. Dat zorgt er natuurlijk voor dat het alleen maar moeilijker wordt om in de nabije toekomst tot een akkoord te komen.

Dit lijkt helaas de ultieme strategie van de Israëlische overheid te zijn. In dit kader past immers ook de nederzettingenpolitiek. Door het bouwen van kleine joodse dorpen in grote Palestijnse steden probeert men de Palestijnse bevolking uit elkaar te rukken. Deze kolonies worden dan, zoals in het voorbeeld van Hebron, beschermd door het Israëlische leger. Hoewel de Verenigde Naties deze nederzettingenpolitiek als strijdig met het internationaal recht beschouwt, blijft Netanyahu’s Israël deze politiek voeren. Een Tweestatenoplossing, waarbij zowel de Palestijnen als Israël hun eigen land krijgen, is hierdoor praktisch onmogelijk geworden. Het Palestijnse land is immers doordrongen van Israëlische nederzettingen die niet zomaar weggetoverd kunnen worden.

Toekomstperspectieven

Hoewel de Palestijnen elke dag met een lach doorbrengen, ziet hun toekomst er somber uit. Israël toont weinig respect voor hun mensenrechten. Dit werd onlangs zelfs bevestigd in een officieel VN-rapport dat Israël beschuldigde van een Apartheidsregime. Het feit dat de VN zulke sterke taal gebruikte, toont aan hoe dramatisch het met de Palestijnen gesteld is. Helaas wordt er geen beterschap verwacht aangezien dit grotendeels afhangt van de Verenigde Staten (VS). Zolang de VS dit (volgens het VN-rapport) racistische beleid toelaat, zal er zich op korte termijn geen oplossing aanreiken. Jammer genoeg blijkt de huidige president van de VS, Donald Trump, niet vies te zijn van een beetje racisme.

Daarnaast is het ook belangrijk om te wijzen op de verdeling binnen de Israëlische samenleving. Het zou absoluut verkeerd zijn om te concluderen dat Israëliërs racisten zijn. In Jeruzalem hadden we een gesprek met Michel Warschawski, de zoon van een vroegere opperrabbijn te Strasbourg. Hij vertelde ons dat de Israëlische samenleving sterk verdeeld is. Vroeger was het zo dat ongeveer een 45% van de Israëliërs zich aan de rechterzijde van het politieke spectrum bevond. Aan de linkerzijde bevond zich 55% van de Israëlische bevolking. In de loop der jaren heeft er zich een kentering voorgedaan waardoor de rechterzijde zich nu in de meerderheid bevindt. Deze rechterzijde steunt het nationalistische en agressieve discours van de Israëlische overheid min of meer. Het is echter belangrijk om te onthouden dat er ook een groot deel van de bevolking niét achter het huidige beleid ten aanzien van de Palestijnen staat. Het enige probleem: zij worden zelf niet rechtstreeks getroffen en genieten momenteel van de economische welvaart die de Israëlische staat hen biedt. Hierdoor komen zij dus ook niet actief in opstand tegen hun regering.

Israël beschikt over een enorm sterk en uitgebreid defensienetwerk. Dit kost handenvol geld en toch krijgt men het voor elkaar om de economie draaiende te houden. Hoe kan dit? Het antwoord ligt opnieuw bij de Verenigde Staten. Zij voorzien Israël immers van heel wat wapens. Hierdoor beschikt de VS over een soort van militaire toegangspoort tot de Arabische wereld. Als gevolg van deze bewapening in Israël voelen de omringende landen zich bedreigd en willen zij ook hun wapenarsenaal uitbreiden. Er ontstaat dus een soort van wapenwedloop waarin de Verenigde Staten de grote winnaar is aangezien zij over een heuse wapenindustrie beschikt. Inderdaad, de Verenigde Staten lijkt er economisch gezien belang bij te hebben dat het conflict eindeloos blijft duren. Wanneer men deze beschouwingen in acht neemt, lijkt het gerechtvaardigd om te voorspellen dat er in de nabije toekomst geen oplossing uit de bus zal komen.

Rapporten Algemene Vergadering van de Verenigde Naties:

Ongecensureerd ESCWA-rapport betreffende het apartheidsregime in de Palestijnse gebied:

Onder druk van Israël en de Verenigde Staten werd het officiële rapport later gewijzigd.

 

Vragen of wil je meer info over deze problematiek? Laat hieronder een bericht achter of mail ons op info@verrekijkers.org

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *