Smartphone ons nieuwe lichaamsdeel? Experiment: een week zonder internet

Smartphones als ons nieuwe lichaamsdeel?
Experiment: een week zonder internet

 Negatief nieuws over smartphones achtervolgt ons al weken: sociale media en smartphones zijn verslavend, verspreiden fake-news, verzamelen onze privé-data en ga zo maamatthew-henry-87142-unsplashr door. Is de situatie zo ernstig dat we moeten overwegen onze Facebookpagina te deleten en het internet te bannen?

Doe voor de lol de test: krijg je dit artikel uitgelezen, zonder andere zaken op je smartphone te checken? Niet alleen voor ons is het moeilijk om onze telefoon links te laten liggen. Op scholen discussiëren leraren en ouders over een smartphoneverbod in de les. Voorstanders van dit verbod beweren dat mobiele telefoons te veel afleiden en geen plaats hebben in de les. Terwijl tegenstanders opwerpen dat jongeren juist moeten leren omgaan met hun telefoons. Gsm’s bijhouden tijdens de les zou kinderen trainen er op bepaalde momenten van af te blijven. Dit argument leidt een essentiële vraag in: zijn smartphones een essentieel onderdeel van ons leven geworden? Moeten we ons voorbereiden op een levenslange relatie? Geen enkel voorwerp in de geschiedenis van de mensheid schopte het ooit tot extra lichaamsdeel, maar de smartphone lijkt in de buurt te komen.

 

Hallo, gratis dienst. Vaarwel, privacy!
Is deze vraag niet wat overdreven? Waar maken we ons druk over? Smartphones vergemakkelijken ons leven toch? Dat klopt, maar de vraag is of de voordelen opwegen tegen de nadelen die nu aan het licht komen. Wat op het eerste gezicht een gratis dienst lijkt, moet ook worden betaald. “Is het gemak dat wij als individu ontvangen niet te klein in verhouding met wat onze consumptie techbedrijven oplevert?” vraagt Adam Greenfield zich af (The Guardian, 3/11/2017). Neem bijvoorbeeld de gratis e-maildienst van Google. Wie een vriend mailt met de vraag of Tenerife een leuke vakantiebestemming is, stuit plots op advertenties voor reisjes naar deze locatie, toevallig op de in de e-mail genoemde datum.

hacking-2964100_1920

Who cares? You should
Momenteel is de situatie voor de meesten niet zorgelijk genoeg. Wat kan het hen schelen dat Facebook hun data verkoopt? Het probleem is dat die ontwikkeling hier niet stopt. We moeten ons echt zorgen maken over de explosieve groei. De Big Five – Apple, Alphabet (het moederbedrijf van Google), Microsoft, Amazon en Facebook – domineren momenteel de beurskoersen. “Deze bedrijven zijn constant op zoek naar nieuwe winstmogelijkheden, nieuwe producten, nieuwe markten en nieuwe vormen van uitbuiting,” volgens Nick Srnicek, docent Digital Economics aan het King’s College in Londen. Deze big data-bedrijven stuwen een onophoudelijke vorm van vernieuwingsdrang voort en eisen voortdurend technologische verandering. Wanneer alle mogelijke klanten een apparaat gekocht hebben, moet er iets nieuws op de markt komen zodat het bedrijf door kan blijven groeien.

Deze trend leidt naar een situatie waar we niet op zitten te wachten, maar is het niet allang zo ver? Tegenwoordig ontvang je privacy papieren bij aankoop van een nieuwe koelkast. Het kan handig zijn dat je koelkast voor je bijhoudt of je eten niet over datum is. In ruil voor dat gemak weet de koelkast fabrikant wat jij eet en wanneer je eet, ook kan hij deze informatie doorspelen aan anderen. “Stel je voor dat verzekeraars op een bepaald moment toegang krijgen tot al die informatie waardoor zij precies weten hoe gezond jij leeft,” waarschuwt filosoof Hans Schnitzler. “Verzekeraars zouden met deze informatie gemakkelijk de premies kunnen aanpassen.” Wie in de ogen van de verzekeraar gezond leeft, krijgt een lage premie. Wie ongezond leeft, moet dokken. Niet alleen verzekeraars dromen van deze data, maat ook banken en anders verkopers. Bedenk je hoe handig dat soort data kan zijn wanneer je hypotheken moet afsluiten of auto’s verhuurt.

In China lopen ze nog verder voor: daar is de overheid aan het experimenteren met puntensystemen voor mensen. Een soort individueel rapportcijfer. Als je netjes op tijd je rekeningen betaalt, scoor je hoger. Koop je videogames? Helaas, dit levert je in China minpunten op. Aan de hand van deze gegevens worden lagere verzekeringspremies uitgedeeld.

Mochten we richting Chinese taferelen evolueren, dan komt alle persoonlijke data in handen van twee bedrijven terecht: Google en Facebook. Van de juichende voorspellingen van internet positivisten is weinig terecht gekomen. In tegenstelling tot hun verwachting – dat door het internet iedereen met elkaar kan concurreren – zijn er nog geen waardige concurrenten voor Facebook opgestaan. Mocht dit ooit gebeuren dan twijfelen de reuzen geen seconde om deze starter op te kopen. Zo is WhatsApp ook in handen van Facebook. Ga eens na waarvoor jij de diensten van Facebook en Google gebruikt. Vervang vervolgens de woorden Facebook en Google door het woord ‘overheid’. Wat als de overheid weet met wie jij contact hebt, waar je graag op stap gaat of hoeveel alcohol je drinkt? Ben je dan nog steeds fervent voorstander van alle gedeelde data? Natuurlijk zijn deze techreuzen niet de overheid, maar onderschat niet hoeveel geld en macht deze bedrijven bezitten. Waarmee denk je dat de leden van de overheid hun e-mails versturen? Met welke zoekmachine vinden zij hun weg op het internet?hacker-2077138_1920

Lekker productief met Facebook. Of toch niet?
Hierboven staan vooral punten die invloed hebben op de maatschappij, maar ook je persoonlijk leven beïnvloeden. Al die apps geven ons ondertussen een vals gevoel van productiviteit. Wie Facebook opent, stuit 9 van de 10 keer op een rood cijfertje bij één van de drie pictogrammen rechts bovenin het scherm. De drang om te kijken en de melding vervolgens weg te klikken is groot. Dit geeft ook kort een voldaan gevoel: er stond een melding die is nu weg, je hebt iets bereikt. Maar nee, in werkelijkheid niet. Volgende keer staat er waarschijnlijk weer een melding. Wat heb je tijdens die minuten geproduceerd of geleerd? Niets voor jezelf, maar data voor Facebook. Waarschuwingen over het gevaar van sociale media voor kinderen klinken ook steeds harder. Facebook-investeerder Sean Parker zei: “Alleen God weet wat sociale netwerken met de hersenen van onze kinderen doen.”

 

Reken niet op de overheid
Wat als overheden onze privacy beter zouden beschermen? Kunnen we dan weer met een gerust hart klikken en Googlen? Nee, want dit zal nooit gebeuren. Facebook is geen bedrijf zoals we dat van vroeger kennen. Het is geen bakker die brood bakt. Wij bakken het brood voor Facebook. Het verkopen van onze data is waar Facebook op teert. Het platform ontvangt ook advertentie inkomsten, maar dit is niet voldoende. Advertenties op sociale media boeten in aan populariteit, omdat er twijfel is over hun effectiviteit. Influencers niet advertenties moeten tegenwoordig spullen aan de man brengen.

apple-buildings-camera-58625


Massaal ‘nee’ zeggen
Techbedrijven beschikken over een machtsmonopolie en schenden onze privacy dagelijks. Onze generatie zit opgescheept met een beroerd concentratievermogen, omdat we telkens op zoek zijn naar de prikkels van constante meldingen. Waarom hebben we onze smartphones nog niet allemaal op de brandstapel gegooid? De naam zegt het al: SOCIALE media. Wie zich afsluit, maakt kennis met het zogenaamde FOMO-syndroom, fear of missing out. Iedereen weet hoe Mark Zuckerberg zijn miljoenen binnen harkt, maar weinigen verwijderen hun account. Hoe moet je er anders achter komen wanneer er evenementen in je buurt zijn en wie er naartoe gaat? Hoe kun je anders weten of je ex-vriendje al een nieuwe vriendin gevonden heeft? Oh, en hoe vaak heb je, terwijl je dit las, al je meldingen gecheckt?

Misschien lijkt de stekker uit je internet trekken de oplossing, maar is ontsnappen mogelijk? Is het internet toch een essentieel onderdeel van ons leven? Scholen gebruiken de verbinding om via hun intranet lesstof of cijfers te communiceren. Zelfs contact met de overheid gaat tegenwoordig via een e-loket. Na al deze overpeinzingen kon ik niet anders dan zelf de proef op de som te nemen. Een week lang zonder internet.

Volg Verrekijkers en lees binnenkort over mijn ervaring.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *