Geprogrammeerde ignorantie

Black Friday heeft je nieuwe garderobe wellicht goedkoper doen uitkomen dan als je het op een ander moment aankocht. De zogenaamde Zwarte Vrijdag heeft nog andere voordelen en één daarvan bespreken we in dit artikel. We hebben het niet over economische groei maar over de zichtbaarheid van de geprogrammeerde ignorantie. Nog geen idee waarover we het hebben? Lees dan vooral verder.

Door: Christina Stabourlos

“There is no planet B” is een van de veelzeggende quotes die het dominante gedrag uitdaagt. Vorige week waren zo een 65.000 mensen aanwezig op de klimaatmars in Brussel. Al dan niet radicale veranderingen in zowel individueel en collectief gedrag zouden misschien de gevolgen van klimaatopwarming binnen de perken kunnen houden.  “Terwijl op Zwarte Vrijdag hordes mensen elkaar opzij duwen, […] worden er duizenden bomen gekapt voor domme wegwerphaarborstels, olie gepompt die dorpen en natuurgebieden verwoest en bezwijken er mensen onder de werkdruk en toxische stoffen”, lazen we op mo.be.

psychology-2422439

Het pleidooi voor het alternatief Green Friday heeft grofweg genomen één hoofddoel. Consuminderen in plaats van consumeren, met aandacht voor de planeet. Het valt je allicht op dat meer en meer instellingen achter het duurzaamheidsverhaal staan. Verschillende universiteiten richten bijvoorbeeld Green offices op. Dit zijn platformen die het duurzaamheidsverhaal verbinden met de werking van de kennisinstelling. De universiteit van Antwerpen richtte onlangs een eigen Green Office op. De Green Officers organiseren debatten, interessante lezingen, filmavonden en andere evenementen op verschillende campussen aan de UA.

Het draagvlak voor het duurzaamheidsverhaal vergroot. En tegelijk nemen we op welbepaalde momenten koelbloedig afstand van onze kersverse waarden

Black Friday is niet nieuw, alleszins niet in de Verenigde Staten. Het fenomeen is sinds kort overgewaaid naar onze contraire. Heel de heisa errond voelt paradoxaal aan, bijna spottend. Langs de ene kant zijn we nog nooit zo bewust geweest van de urgentie rond het klimaat. Niet enkel het geologische aspect, maar ook het sociale aspect nemen we in overweging. Denk maar aan de debatten rond klimaatvluchtelingen. Langs de andere kant wordt het signaal uitgezonden dat het wenselijk is om telkens meer en meer te willen. Het Westen is nog nooit zo hooggeschoold geweest, en nog nooit zo onwetend tegelijkertijd.

Het draagvlak voor het duurzaamheidsverhaal vergroot. En tegelijk nemen we op welbepaalde momenten koelbloedig afstand van onze kersverse waarden. De ignorantie-wekker liep af op 23 november 2018. E-mails van grote en kleine winkelketens, luchtvaartmaatschappijen en online-winkels wekten ons met een gevulde mailbox. Reclameborden of reclamespots over de Black Friday-kortingen domineerden het (straat)beeld onderweg naar het werk of school. De student die op de centjes moet letten en dringend een nieuwe jeans nodig had, zal natuurlijk profiteren van de Black Friday kortingen. Trots berekent hij hetgeen hij heeft kunnen uitsparen. Dat de prijs voor de meeste producten reeds te laag ligt, hoeven we niet meer uit te leggen. Dat we meer en meer hoppen naar aanhoudende koopjes is problematisch.

Wat we Black Friday wel kunnen meegeven is het feit dat het de geprogrammeerde ignorantie blootlegt. Welke andere evenementen, fenomenen, uitspraken of gebeurtenissen moedigen gedrag aan dat tegenstrijdig is met onze (duurzame) waarden? We moeten Black Friday dankbaar zijn. Het aanmoedigen om de prijszetting te laten concurreren met gelijkaardige merken werd tijdens de Zwarte Vrijdag in de verf gezet. Het belang dat men moet hechten aan kerstcadeaus en de nieuwste spullen werd alweer in de kijker geplaatst. Op grote schaal weliswaar.

Iedereen zou uiteindelijk de vrijheid moeten hebben om voor zichzelf beslissingen te nemen

Vorige maand pakte de overheid uit met de campagne ‘Week van de steak-friet’. Een kortstondig debat drukte het ongenoegen uit over de tegenstrijdigheid van de campagne. Welke boodschappen mag en kan de overheid overbrengen? Mag de overheid de (lokale) vleesindustrie een boost geven met zulke campagnes?Welke stem moet het gehoor geven in een samenleving die steeds complexer wordt?

Iedereen zou uiteindelijk de vrijheid moeten hebben om voor zichzelf beslissingen te nemen. Het doel van dit artikel is om de lezer bewust te maken van ideeën en boodschappen die door een (hoger) orgaan opgedrongen worden, maar niet per se wenselijk of evenredig zijn met hetgeen je zelf belangrijk acht.

Is het verantwoord om ethisch onverantwoorde boodschappen en ideeën te verspreiden? Soms denken we voor onszelf te beslissen, maar beseffen we niet hoe onze keuze op voorhand gemaakt werd…

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *