Twee weken ver in de Ramadan

Op maandag 6 mei startte voor miljoenen moslims ter wereld de vastenperiode. Deze periode wordt ook wel de Ramadan genoemd. Maar wat houdt de Ramadan nu juist in en wat doet het zoal met een mens? Gilles Van Hecke, auteur bij Verrekijkers, neemt de proef op de som en neemt een maand lang deel aan de islamitische vastenperiode. Elke week zal hij verslag uitbrengen over zijn ervaringen.

Thee met dadels. Vanwege de rijkheid aan vezels en gezonde suikers is dit ondertussen vaste kost geworden tijdens mijn Ramadan.

Thee met dadels. Vanwege de rijkheid aan vezels en gezonde suikers is dit ondertussen vaste kost geworden tijdens mijn Ramadan. © shutterstock.com

De Ramadan is ongeveer halverwege. Twee weken zonder eten en drinken tussen half vier ’s nachts en half tien ’s avonds. Honger, dorst en uitputting: zijn dat niet de symptomen die zich geleidelijk aan aftekenen? Voor de start van de islamitische vastenperiode was ik ervan overtuigd dat het antwoord op deze vraag resoluut ‘ja’ zou luiden. Het ervaren van een halve  Ramadan heeft me tot een genuanceerder besluit doen komen.

Wat is honger lijden?

De eerste maandag en dinsdag van mei zal ik me nog een tijdje herinneren. Het waren de eerste twee dagen van de Ramadan en op beide dagen voelde ik omstreeks 13u00 een vreselijk vervelende honger opkomen. Exact het soort honger waarvoor ik zo gevreesd had. Maar wat is honger eigenlijk? Mustapha, een Nederlandse collega met Marokkaanse roots, verwoordde het mooi: “Maak je geen zorgen knul. Wij weten niet wat honger lijden is. Het enige wat we voelen, is dat we een beetje trek in voedsel hebben. Maar echte honger? Nee man, dat ga je hier in het Westen niet gauw ervaren.” Inderdaad, het soort honger dat ik tijdens de eerste dagen zonder eten en drinken voelde, was niks meer dan het afleren van een oude gewoonte. Ons lichaam is het namelijk zo gewend op vaste tijdstippen eten en drinken te mogen opnemen, dat het even over stuur geraakt wanneer dit vaste patroon doorbroken wordt. Tijdens de eerste dagen van de Ramadan ervaarde ik meerdere malen per dag een leeg buikgevoel maar eigenlijk sta ik er achteraf van versteld hoe snel deze ‘honger’-signalen weer verdwenen. Al leek het op die bewuste momenten wel een eeuwigheid te duren…

Net zoals enkele van mijn moslimvrienden me voorspeld hadden, zou het na enkele dagen een pak beter lopen. Op de eerste drie à vier dagen na, heb ik tot mijn eigen grote verbazing eigenlijk weinig last gehad van honger of dorst tijdens de Ramadan. Het oproepen van een honger- of dorstgevoel lijkt me dan ook vooral psychologisch van aard. Het is pas wanneer ik bewust stil sta bij het feit dat we overdag geen calorieën kunnen innemen, dat ik me plots even flauw en hongerig kan voelen. Hoewel ik helemaal niet verwacht had dat mijn lichaam zich zo snel zou aanpassen aan een nieuw ritme van voedselinname, bevestigt mijn Ramadan-deelname wel een eerdere gedachte: dat we met z’n allen veel meer eten dan we werkelijk nodig hebben.

Sobere maaltijden kenmerken de Ramadan. © aboutislam.net

Sobere maaltijden kenmerken de Ramadan.
© aboutislam.net

De vermoeidheid neemt toe

Uit het voorgaande zou je haast kunnen afleiden dat het deelnemen aan de Ramadan een eitje is. Voor alle duidelijkheid: dat is het hoegenaamd niet. Mijn maag en lichaam hebben zich inderdaad aangepast aan een nieuw eetpatroon en dus ervaar ik niet meteen gevoelens van honger en dorst. Daarentegen ervaar ik wel een enorme impact op de krachten van mijn lichaam en geest. De Ramadan valt dit jaar in mei en dit zorgt ervoor dat er slechts gegeten en gedronken kan worden tussen ongeveer 21u30 en 03u30. Dat betekent dat we slechts over een slordige zes uur beschikken om ons te voorzien van energie voor de volgende dag. Daar komt nog eens bovenop dat de uren tussen 23u30 en 03u30 eigenlijk bedoeld zijn om te slapen zodat we op die manier nog wat extra energie kunnen bijtanken.

Dit is waar, althans volgens mijn persoonlijke ervaring, de grootste uitdaging van de Ramadan ligt. Tijdens de eerste week merkte ik dat het gebrek aan vaste slaap me wel wat mentale krachten kostte, maar fysiek viel het allemaal wel mee. Ondertussen zijn we halverwege de vastenperiode en moet ik toegeven dat het zowel mentaal als fysiek soms zwaar op me kan wegen. Ik heb steeds vaker en ook steeds vroeger op de dag last van koude handen en voeten. Toen ik dit uitlegde aan een Nederlandse vriendin, zei ze met een heerlijk Hollands accent: “Nou, dat is het kacheltje dat niet meer brandt, begrijp je?” Ze bedoelde hiermee dat het lichaam eigenlijk als een constante stookmachine kan beschouwd worden. Zowel eten en drinken als voldoende slaap zorgen ervoor dat de kachel de hele dag door kan branden. Wanneer we één van beiden voor lange tijd wegnemen, dan kan zal de kachel elke dag steeds sneller uitdoven. Dat is exact wat er tijdens de Ramadan gebeurt en langzaam maar zeker zorgt dit voor een fysieke en mentale uitputting.

Er brandt steeds licht aan het einde van de tunnel. © fotolia.com

Er brandt steeds licht aan het einde van de tunnel. © fotolia.com

Maar oké, laten we opletten voor overdrijving. Ik werk elke dag van 07u30 tot 15u30 en wanneer ik naar huis fiets, merk ik vaak dat mijn keel hees en schor aanvoelt. Het voelt soms alsof ik op het randje van een keelontsteking ben. Gelukkig besef ik ondertussen dat het dan tijd is voor een dutje. Hiermee win ik niet alleen mijn stem volledig terug, het zorgt er ook voor dat ik de late namiddag en avond kan aanvatten met een heldere geest én warme handen en voeten. Het komt er dus vooral op aan te herkennen wanneer de menselijke kachel weer nood heeft aan wat extra energie in de vorm van slaap. Op die manier wordt het vasten een pak draaglijker en geraken we er wel door.

Eten, drinken en slapen

In dit artikel had ik het vooral over eten, drinken en slapen tijdens de Ramadan. Uit mijn eigen ervaring lijkt het overbruggen van deze periode zonder overdag te eten en drinken niet al te moeilijk (op de eerste dagen na dan toch). Het overbruggen van een maand met wat minder slaap lijkt me eigenlijk ook niet onnoemelijk zwaar. Wat de Ramadan dan wél zo zwaar en uitputtend maakt, is dat beide leveranciers van energie tegelijkertijd plots slechts op halve toeren draaien. Indien de ene energieleverancier slechts op halve toeren draait (bijvoorbeeld weinig eten en drinken), dan kan je dit meestal compenseren door de andere energieleverancier wat harder te laten werken (iets meer slapen in het voorbeeldgeval). Dat is tijdens de islamitische vastenperiode dus niet mogelijk en hierdoor begin ik de uitputting langzaam maar zeker zowel op mentaal als fysiek vlak te voelen. Maar kop op. We zijn halfweg. Nog twee weken te gaan en het Suikerfeest staat me te wachten. Mooi vooruitzicht, niet?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *