In januari 2003 maakte ik een inleefreis naar België, een land dat helemaal anders is dan de Nicaraguaanse realiteit, die ik tot dan toe nog nooit had verlaten.
Nicaragua ligt in Centraal-Amerika en was Spaans territorium tot de onafhankelijkheid van 1821. De Nicaraguaanse geschie- denis werd getekend door oorlogen, buitenlandse interventies, dictators en revolutie. Tegenwoordig kent het een democratisch politiek systeem en heeft het 5.142.098 inwoners. De Verenigde Naties berekenden dat bijna 2,3 miljoen Nicaraguanen onder de armoedegrens leven. De meerderheid daarvan zijn vrouwen en kinderen. Deze mensen hebben een inkomen van één dollar per dag of minder en geen toegang tot gezondheidszorg of onderwijs, vooral niet als ze op het platteland wonen.
Mijn verblijf in België veranderde mijn visie op de Eerste Wereld en vergrootte mijn engagement om te vechten voor een betere wereld en betere levensomstandigheden in mijn land. Deze inleefreis maakte deel uit van een uitwisselingsprogramma tussen een Belgische organisatie (USOS) en de Central American University (UCA) waar ik Business Administration studeerde. In februari 2002 begon een door de de universiteit gekozen groep van bijna 30 studenten uit verschillende studierichtingen en sociale programma’s zoals de vrijwilligerswerking waarin ik actief was, aan de selectieprocedure. Deze ervaring was op zich al erg boeiend omdat ik zo kennismaakte met mensen die uit een ander deel van het land kwamen, iets anders studeerden of ver- schilden qua leeftijd, gender, sociale status, godsdienst of politieke opvattingen. Gedurende 8 maanden vonden er verschillende activiteiten plaats om elkaar beter te leren kennen en selecteerden we de beste kandidaten voor de inleefreis. In oktober 2002 werd ik samen met 6 andere meisjes en 1 jongen uitgekozen voor de trip. Ik was erg verbaasd en opgewonden, omdat ik nog nooit in het buitenland was geweest en een exposure zo veel meer zou zijn dan een plezierreisje.
Voor de trip zat ik met veel vooroordelen en stereotypen over Europa, meestal overgenomen uit de media. Zo zouden Europea- nen koud en ernstig zijn en de rol van familie in het leven niet naar waarde schatten. Ik dacht ook dat armoede in Europa niet bestond (of op z’n minst toch niet zoals in Latijns-Amerika) en ze er een egalitair economisch systeem hadden. Deze vooroor- delen en stereotypen waren na mijn reis verdwenen.
Mijn verblijf in België duurde bijna een maand en was een unieke ervaring omdat ik ze kon delen met mijn Nicaraguaanse col- lega’s, Belgen en mensen uit plaatsen zoals Rwanda, Nederland en Latijns-Amerika. Ik had het geluk bij 2 gezinnen te kunnen logeren, en niet, zoals sommige van mijn vrienden, bij op zichzelf wonende kotstudenten. Deze gezinnen ontvingen mij als een volwaardig familielid en vertelden mij over de Belgische cultuur, hun levenservaringen en opvattingen over allerlei onderwerpen. Tijdens de inleefreis kon ik ook de armoede en sociale problemen in de Eerste Wereld zien, zoals de migratie vanuit Marokko, Turkije, Afrika en Zuid-Amerika (vooral Bolivië en Peru). Zo besefte ik dus dat armoede geen exclusief probleem van Derde Wereldlanden is.
Zoals ik al zei, verdwenen mijn vooroordelen en stereotypen tijdens de reis en denk ik nu anders over Europa en de Europeanen, ook al is België niet heel Europa. Ik vind onze culturen nu gewoon anders zijn in veel opzichten. De Europese humor is bijvoor- beeld eerder sarcstisch en ironisch, terwijl de onze meer direct en voor de hand liggend is. We hebben ook verschillende manieren om liefde en vriendschap te tonen, Nicaraguanen zijn extrovert bij het uiten van genegenheid (en ook van slechte gevoelens) en Europeanen zijn op dat vlak introverter en gereserveerder. Deze verschillen betekenen echter niet dat de ene cultuur beter is dan de andere; ze verrijken onze relaties net en leren ons hoe we tolerant kunnen zijn.
Sinds de inleefreis vind ik dat de verschillen tussen culturen en levenswijzen wereldwijd op zich niet goed of slecht zijn, maar gewoon anders en dat we elkaar moeten respecteren en van elkaar leren als sleutel tot vrede. De trip sterkte me ook in de over- tuiging, die ik opdeed als vrijwilliger, dat het belangrijk is te vechten voor een eerlijkere wereld. Ik weet dat ik geen wereldpro- blemen kan oplossen, maar met mijn kennis en mogelijkheden kan ik veel dingen veranderen in mijn buurt, stad, land en andere plaatsen.
Tania Ninoska Paz Mena
(vertaald door Goedroen Van Hove)