Campagne Waardig Werk

Omdat werknemers geen gereedschap zijn

Thailand stond enkele jaren geleden nog bekend als één van de Aziatische tijgers. Nu voelen de bedrijven en overheid er de concurrentie met China, Vietnam en andere landen. Sommige bedrijven vertrokken naar interessantere locaties, andere probeerden met tijdelijke contracten en onderaanneming op de loonkost te besparen. Bedrijven gingen op zoek naar goedkope arbeidskrachten onder de migranten uit buurlanden als Cambodja en Myanmar. Waar Thailand aan Myanmar grenst, zijn Birmaanse werkneemsters zeer gegeerd in Thaise kledingbedrijven. De onzekere situatie van deze legale en illegale migrantenarbeiders gaf aanleiding tot ongekende uitbuiting.

Twee jaar lang voor Waardig Werk

Niet alleen in Thailand, in de hele wereld staan rechten van werknemers onder druk. Een job staat niet langer garant voor een menswaardig leven. Hoog tijd dus voor een Campagne Waardig Werk! 11.11.11 bundelt voor deze tweejarige campagne de krachten met de ngo’s Wereldsolidariteit, Oxfam Solidariteit en FOS, met de vakbonden ACV en ABVV en met onze Franstalige zusterorganisatie CNCD/11.11.11. ‘Werknemers zijn geen gereedschap’, luidt de boodschap van de campagne, die twee jaar zal duren. Werknemers worden al te makkelijk beschouwd als een ‘onkost’ waarop je kunt besparen als het te duur is, of kunt dumpen als het versleten is.

Delokalisatie

Waarom wegen werknemers niet zwaarder dan gereedschap? Steeds vaker bepalen bedrijven de gang van zaken in de wereldeconomie. De overheid zette een stap opzij en gaf de verantwoordelijkheid uit handen aan multinationals. Winst maken is vaak hun eerste en enige bestaansreden. Daarom produceren ze op plekken waar overheden belastingvoordelen toekennen en arbeidskosten laag zijn. Dat zet in Noord en Zuid, Oost en West de lonen en sociale bescherming – zo die er al is – onder druk.

De trend tot delokalisatie illustreert deze problematiek. Multinationale ondernemingen kiezen voor elke schakel in het productieproces de gunstigste plek. Blijken de voorwaarden elders nog beter? Dan verhuist het bedrijf dit deel van de productie gewoon. Waar Europa al heel wat ervaring opdeed met de nachtmerrie van delokalisatie, gaat de enge droom elders verder. De concurrentie speelt nu meer tussen landen in Oost en Zuid, en tussen landen in het Zuiden onderling. Zo kregen de Mexicaanse arbeiders die auto-onderdelen produceren voor Alcoa te horen: “voor één van jullie nemen we drie Hondurezen in dienst.” Dat is schrikken voor de Mexicanen, die het loon nodig hebben om te overleven. De dood van de migranten uit Myanmar bewijst dan weer dat de noodzaak een inkomen te hebben mensen dwingt tot risico’s die ze soms met het leven bekopen.

En de Millenniumdoelstellingen?

De Belgische campagne sluit aan bij de internationale campagne Decent Work, Decent Life. Die campagne werd in 2007 boven de doopvont gehouden op het Wereld Sociaal Forum in Nairobi, met als doel het thema waardig werk overal ter wereld bij burgers, beleidmakers en internationale instellingen op de agenda te krijgen.

Decent Work, Decent Life is er, net als de Belgische ngo’s en vakbonden die deelnemen, van overtuigd dat waardig werk tegen een fatsoenlijk loon dé hefboom is om mensen uit de spiraal van armoede te tillen en te houden, zowel in het Noorden als het Zuiden. Waardig werk kan dé sleutel zijn om de strijd tegen de armoede te winnen en de Millenniumdoelstellingen te realiseren, dé belofte van beleidsmakers, de VN op kop, om tegen 2015 de armoede aan te pakken.

Syndicale organisaties en ngo’s vinden het ongehoord dat de Millenniumdoelstellingen menswaardig werk slechts in de marge vermelden, en niet als hefboom voor ontwikkeling. Tijdens de Campagne Waardig Werk eisen we dat het recht op waardig werk een prominente plaats krijgt in de Millenniumdoelstellingen.

Een ambitieuze campagne

Het samenwerkingsverband van ngo’s en vakbonden heeft ambitieuze doelstellingen voor de campagne. Samen met de vakbonden wil 11.11.11 eisen tot waardig werk bepleiten bij Belgische politici op regionaal, nationaal en Europees niveau. De eisen zijn:

1. Wereldwijd respect voor het recht op een waardig inkomen uit waardig werk. Dat waardig inkomen moet minimaal de basisnoden van de werkende en haar of zijn gezin dekken.
2. Waardig werk moet een centrale plaats krijgen in de eerste Millenniumdoelstelling en geïntegreerd worden in het beleid van België, de Europese Unie en internationale organisaties als IMF, WTO… Het Belgische engagement om 0,7% van het BNI (bruto nationaal inkomen) te besteden aan ontwikkelingssamenwerking moet tegen 2010 effectief gerealiseerd zijn. De verhoging van het budget moet gepaard gaan met speciale maatregelen ter bevordering van waardig werk.
3. Overal ter wereld sociale rechten garanderen. Wij eisen onder meer syndicale vrijheid voor iedereen, geen discriminatie op de werkvloer en respect voor sociale normen Ook de sociale dialoog willen we gemondialiseerd zien.
4. We willen bindende internationale arbeidsnormen, met strikte en duidelijke sociale normen voor de privésector. Commerciële belangen voor privé-actoren en overheden moeten ondergeschikt zijn aan (het respect voor) deze sociale normen.

Voor we in 2009 op de tafel kloppen, wil 11.11.11 het Belgische publiek aansporen tot debat en standpuntbepaling, door hen te confronteren met de realiteit van uitbuiting en onmenselijke werkomstandigheden. Telkens weer zullen we het verband laten zien met werksituaties in ons land. Ook hier krijgen vele werknemers te maken een uiterst onzekere werksituatie, bijvoorbeeld via tijdelijke contracten en uitzendarbeid. Solidariteit is meer dan ooit nodig, temeer omdat pas indien werknemers in het Zuiden een deftig loon krijgen en tegen goede arbeidsvoorwaarden werken, werknemers in het Noorden dezelfde voorwaarden kunnen blijven afdwingen.

www.waardigwerk.be
www.decentwork.org

Tekst: Ilona Plichart, campagedienst 11.11.11
Beeld: (c) ILO